Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Εκφράζομαι με το σώμα και τη φωνή μου

ΜΕ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ… ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΜΕΝΑ


Γνωρίζω το σώμα μου και τις δυνατότητες κίνησης του όπως και τη φωνή μου με τη ξεχωριστή χροιά της!

Eίναι πολύ ωφέλιμο να γίνουν εφαρμογές όπου οι μαθητές θα έχουν την ευκαιρία να ελευθερωθούν, να νιώσουν ωραία με τον εαυτό τους και τη φωνή τους και να αναπτύξουν την φαντασία και τη δημιουργικότητα τους μέσα από κίνηση και ήχους σώματος και φωνής. Η κίνηση θα βοηθήσει μετά στη ρυθμική τους ανάπτυξη και η αλληλογνωριμία τους με τους υπόλοιπους συμμαθητές τους θα τους κάμει να νιώσουν σαν ομάδα, να αποδέχονται ο ένας τον άλλο και να λειτουργούν ομαδικά και συνεργατικά και στη συνέχεια. Οπότε πιστεύω ότι πολύ καλό είναι τέτοιες ενότητες να εφαρμόζονται στην αρχή της σχολικής χρονιάς.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΕΣΑ - ΕΠΟΠΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
  1.  Μαντήλια, μαξιλαράκια
  2. Ακροάσεις από youtube 
  3. Παρτιτούρα τραγουδιού "Bim Bam"
  4. Κρουστά όργανα τάξης
       ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ


  1. Βιωματικά και δημιουργικά μέσα από δραστηριότητες που προβληματίζουν και παροτρύνουν τους μαθητές να βρουν λύσεις χωρίς να τους δίνονται έτοιμες
  2. Συνεργατικά σε δυάδες και ομάδα
  3. Με διαφοροποίηση ώστε να ανταποκρίνονται σε όλους τους τύπους και ιδιαιτερότητες των μαθητών


ΣΤΟΧΟΙ/ΣΚΟΠΟΙ:

Ακρόαση

  1. Να ανταποκρίνονται ελεύθερα σε μια μουσική ακρόαση με ελεύθερη κίνηση και παγωμένες εικόνες εκφράζοντας τη γνώμη τους για τη συγκεκριμένη ακρόαση 
Εκτέλεση (φωνή)

  1. Να πειραματίζονται με τη φωνή τους παράγοντας ήχους με διάφορους τρόπους 
Εκτέλεση (όργανα)

  1. Να πειραματίζονται και να εξερευνούν ελεύθερα μέσα από πολυαισθητηριακές εμπειρίες διάφορους τρόπους παραγωγής ήχου με το σώμα
Σύνθεση

  1. Να πειραματίζονται να επιλέγουν και να οργανώνουν ήχους για να αποδώσουν συναισθήματα (φόβος, λύπη, χαρά, θυμός) 
  2. Να αυτοσχεδιάζουν ρυθμούς λόγου με απλές λέξεις, ονόματα ή φράσεις χρησιμοποιώντας το σώμα και τη φωνή τους όπως και μοτίβα κίνησης 

Στάσεις και συμπεριφορές

  1. Να σέβονται τις μουσικές προτιμήσεις των άλλων
  2. Να σέβονται και να αποδέχονται τη φωνή τους ως διαφορετική και μοναδική 
  3. Να σέβονται και αποδέχονται το σώμα τους και να γνωρίσουν και αναπτύξουν τις δυνατότητες κίνησης του σωματός τους
  4. Να πειραματίζονται και να δημιουργούν χωρίς το φόβο της απόρριψης ή της αποτυχίας

Μουσικές έννοιες:

1.              Εκφραστικές : σιγανά – δυνατά, αργά- γρήγορα, βιωματικά κοφτοί και δεμένοι ήχοι και γλιστρήματα
2.              Χροιάς / φωνή και ήχοι σώματος όπως και παραγωγή ήχων
3.              Ρυθμικές / τέταρτα και όγδοα, μέτρο 2/4 (βιωματικά)
4.              Υφής / μονοφωνία και πολυφωνία
5.              Μορφολογίας / ερώτηση – απάντηση



 Μάθημα 1

Δραστηριότητες:

1.      Τα παιδιά ακούνε τις διάφορες μουσικές ακροάσεις (με αργή και γρήγορη μουσική διαφόρων ειδών) και παροτρύνονται να κινηθούν όπως θέλουν με χρήση υφασμάτων ή μαντηλιών. Μετά το τέλος κάθε ακρόασης το κάθε παιδί παραμένει σε μια παγωμένη εικόνα ή ένα σχήμα και εκφράζει την άποψη του εξηγώντας γιατί του άρεσε ή όχι το συγκεκριμένο μουσικό κομμάτι. Στις ακροάσεις πρέπει να υπάρχουν διαφορές στην υφή όπως και στην έκφραση έτσι ώστε τα παιδιά στις απαντήσεις τους να αναφέρουν έννοιες όπως: δυνατή μουσική-σιγανή μουσική, γρήγορη – αργή, ένα όργανο- πολλά, είδος οργάνων,  συναίσθημα και εικόνα που τους δημιουργήθηκε κτλ.

2.      Τα παιδιά σε κύκλο, πειραματίζονται με ήχους που βγαίνουν από τη φωνή… περίεργους, με διάφορους τρόπους χρησιμοποιώντας τα χείλη, τη γλώσσα κτλ. Τα παροτρύνουμε προβληματίζοντας τα μέσα από πραγματικές καταστάσεις. Για παράδειγμα: η φωνή ανεβαίνει το βουνό, μόλις είδα ένα λιοντάρι να μπαίνει στη τάξη, νανουρίζω το μικρό μου αδελφάκι κτλ. Και σε αυτή την περίπτωση δίνεται έμφαση σε εκφραστικές έννοιες των ήχων της φωνής όπως και σε διάφορες τεχνικές ώστε να παράξουν ήχους με διαφορετική χροιά.

3.      Τους δίνονται πραγματικές καταστάσεις ζωής όπως:
·         κερδίζει η ομάδα μου στο ποδόσφαιρο
·         χάνω το αγαπημένο μου παιχνίδι
·         θυμώνω όταν με ενοχλούν την ώρα που θέλω να ξεκουραστώ
·         μένω μόνος στο σκοτάδι

Παροτρύνονται να συνδυάσουν ήχους με φωνή και ήχους με διάφορα μέρη σώματος για να αποδώσουν τις καταστάσεις. δημιουργώντας μικρές συνθέσεις με συνδυασμό και των δυο. Ενθαρρύνονται να ανακαλύψουν διάφορους τρόπους χωρίς ντροπή και να ελευθερωθούν.

4.      Ο εκπαιδευτικός εκτελεί ένα ήχο με χρήση της φωνής και του σώματος και καλούνται να απαντήσουν με διαφορετικό ήχο δείχνοντας μια αντίθεση (απάντηση) σε αυτό που άκουσαν. Επικεντρωνόμαστε στις έννοιες σιγά-δυνατά, γρήγορα-αργά και σε συνδυασμό με συναισθήματα χαράς, λύπης, φόβου και θυμού.

5.       Οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις γίνονται σε αυτή τη δραστηριότητα με ρυθμικά σχήματα (τέταρτα και όγδοα) με χρήση body percussion. Αυτή η δραστηριότητα γίνεται και σε ζευγάρια παιδιών που αφού πειραματιστούν, παρουσιάζουν τις ερωταπαντήσεις τους.

6.      Συνδυάζουν και κίνηση στις μικρές τους συνθέσεις.
7.      Παρακολουθούν ένα βίντεο από το ΥouΤube στο οποίο γίνεται παρουσίαση /εκτέλεση της βροχής με body percussion και φωνητικά εφέ. Στην πρώτη ακρόαση δεν βλέπουν το φιλμάκι και προσπαθούν να καταλάβουν (μαντέψουν) τον τρόπο που χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή των συγκεκριμένων ηχητικών εφέ. Στη δεύτερη ακρόαση παρακολουθούν και εικόνα.



8.      Ζητείται από τα παιδιά ως ομάδα να παράξουν ήχους που να παρουσιάζουν:

·         Τη βροχή που δυναμώνει και μετά σταματά
·         Τον άνεμο ο οποίος προκαλεί ανεμοστρόβιλο και παρασύρει στο πέρασμα του τα πάντα
·         Μια μεγάλη έκρηξη
·         Μια νύχτα ήσυχη

                 Σε όλες τις περιπτώσεις γίνεται προβληματισμός από τον εκπαιδευτικό και μετά ο εκπαιδευτικός διευθύνει τις προσπάθειές τους με τα χέρια ή νοήματα που έχουν προσυμφωνηθεί με τα παιδιά. Η δραστηριότητα είναι καθοδηγημένη και επικεντρώνεται στις έννοιες της χροιάς και της έκφρασης.


  
Μάθημα 2 

Δραστηριότητες:

1.      Διάλογοι χωρίς λόγια: Ο εκπαιδευτικός χρησιμοποιώντας τη συλλαβή ‘πα’ εκτελεί ρυθμικά σχήματα των 2 μέτρων σε μέτρο 2/4 με χρήση τετάρτων και ογδόων και καλεί τους μαθητές να απαντούν με την ίδια συλλαβή. Η εκτέλεση έχει εκφραστικά στοιχεία, σιγά-δυνατά. 

2.      Τραγούδι ‘Βim bam’. Τα παιδιά μαθαίνουν το τραγούδι μέσα από τη διαδικασία της εκμάθησης φράσης φράσης και καλούνται να το συνοδεύσουν με ρυθμικά οστινάτα με τέταρτα και όγδοα, τις συλλαβές bim και bam και τη χρήση body percussion




3.      Εκτελούν το όνομα τους με ρυθμό λόγου ελεύθερα συνδυάζοντας κινήσεις σώματος και ήχους σώματος (χρήση τετάρτων και ογδόων και εκφραστικά το σιγά και δυνατά) 

4.      Προβληματίζονται να εκτελέσουν το όνομα τους με τρόπο ώστε να αποδώσουν και το πώς νιώθουν. Διαφοροποιούν τη χροιά της φωνής όπως και την έκφραση στην εκτέλεσή τους.

5.      Γίνεται αφόρμηση με την παρακολούθηση από το διαδίκτυο 4 μουσικών κομματιών και σχολιάζουν τα παιδιά το συναίσθημα που ταιριάζει. Στον πίνακα υπάρχουν τα συναισθήματα: χαρά, θυμός, λύπη, φόβος. Παροτρύνονται να βρουν τις μουσικές έννοιες των ακροάσεων που αποδίδουν τα συγκεκριμένα συναισθήματα όπως χροιά (χρήση συγκεκριμένων οργάνων ή άλλων ηχητικών εφέ) και εκφραστικά (σιγά-δυνατά και αργά –γρήγορα).

ΠΡΟΣΟΧΗ:
Επισημαίνεται ότι τα πιο κάτω μουσικά αποσπάσματα είναι  ακροάσεις και όχι παρακολούθηση του φιλμ που προβάλει το διαδίχτυο στη συγκεκριμένη ιστοσελίδα. Να ακουστούν μόνο ως ακροάσεις χωρίς εικόνα ώστε να εστιαστούν στη μελωδία και στις μουσικές έννοιες τα παιδιά.

Τραγούδι Χαράς:


Τραγούδι Λύπης:


Τραγούδι φόβου:


Τραγούδι Θυμού:


6.      Τα παιδιά σε ομάδες προσπαθούν να παρουσιάσουν ένα συναίσθημα από τα: χαρά/ λύπη/ θυμός/ φόβος. Παροτρύνονται να χρησιμοποιήσουν ήχους με φωνή και σώμα όπως και κίνηση. Φτιάχνουν έτσι απλές συνθέσεις χωρίς ρυθμό αλλά με χρήση εννοιών χροιάς και έκφρασης όπως και με κίνηση σώματος. 



Μάθημα 3 

Δραστηριότητες:

 Οι επόμενες τέσσερις δραστηριότητες καλό είναι να γίνουν έξω από την αίθουσα.

1.      Τα παιδιά χωρισμένα σε ομάδες των πέντε. Προβληματίζονται να σκεφτούν ομαδικά για να παρουσιάσουν ως ομάδα σχηματικά και με ήχους γράμματα του αλφαβήτου. Σχηματίζουν μετά σχήματα γεωμετρικά, ή εικόνες παγωμένες που δείχνουν κάτι (ζωγραφικούς  πίνακες). Η δραστηριότητα αυτή δεν έχει καθαρά μουσικό στόχο αλλά γίνεται για ζέσταμα φωνής και σώματος και για συνεργασία στην ομάδα.

2.      Τα παιδιά σε ομάδες παροτρύνονται να συνθέσουν μια ακολουθία κίνησης που η μια κίνηση του ενός παιδιού δένει και ακολουθεί την επόμενη. Το μοτίβο κίνησης ξεκινά από το πρώτο παιδί και τελειώνει στο τελευταίο και επαναλαμβάνεται η ίδια. Παροτρύνονται τα παιδιά να αποδώσουν το μοτίβο κίνησης μια φορά αργά και μια γρήγορα. Μια μπάλα η οποία θα περνά από τα παιδιά σε σειρά βοηθώντας την κίνηση τους θα ήταν ένα καλό μέσο για να βοηθήσει τα παιδιά να εστιαστούν στη συνεχόμενη κίνηση. Η δραστηριότητα αυτή δεν έχει καθαρά μουσικό στόχο αλλά γίνεται για ζέσταμα φωνής και σώματος και για συνεργασία στην ομάδα.

3.      Τα παιδιά εργάζονται  σε ζευγάρια. Εναλλάξ ένα παιδί κάνει κίνηση σε συνδυασμό με ήχο σώματος και φωνής για να δείξει ένα συναίσθημα, και το άλλο παιδί ονομάζει το συναίσθημα. Εδώ δίνεται έμφαση στη χροιά της φωνής και στις εκφραστικές έννοιες.

4.      Τα παιδιά φτιάχνουν με κίνηση και ήχους μικρές ιστοριούλες σε ομάδες πάνω σε διάφορα θέματα τα οποία μπορούν να αποφασίσουν τα ίδια. Τους δίνεται χρόνος να πειραματιστούν ενώ ο εκπαιδευτικός στηρίζει τις προσπάθειες τους περνώντας και συζητώντας στις ομάδες. Γίνεται η παρουσίαση των ομάδων.

Ξαναγυρίζουμε στην αίθουσα της μουσικής

5.      Τραγουδούμε όλοι το ήδη γνωστό τραγούδι ‘Βim-bam’ ως ομάδα. Μετά τα παιδιά καλούνται να προβληματιστούν και να εργαστούν σε μικρότερες ομάδες (4 συγκεκριμένα) ώστε να αποφασίσουν ένα τρόπο εκτέλεσης του τραγουδιού ‘Βim-bam’που να εκφράζει τα 4 συναισθήματα που έχουν ήδη δουλέψει από το προηγούμενο μάθημα (φόβος, χαρά, λύπη, θυμός). Με αυτή τη δραστηριότητα βάζουν σε εφαρμογή τις έννοιες σιγά, αργά, γρήγορα, δυνατά και χρήση διαφορετικής χροιάς της φωνής σε ένα ήδη γνωστό τραγούδι αλλά που θα μεταδώσει διαφορετικά συναισθήματα με τον τρόπο που θα εκτελεστεί από τις ομάδες.

6.      Στο τέλος γίνεται μια συζήτηση με στόχο να δοθεί ευκαιρία στα παιδιά να εκφράσουν πώς ένιωσαν με τις διάφορες δραστηριότητες που έγιναν στην ενότητα και να περιγράψουν τι τους άρεσε και γιατί. Στη συζήτηση, η οποία είναι και μια μορφή αξιολόγησης, θα γίνει επαναφορά των μουσικών εννοιών που διδάχτηκαν μέσα από τις εμπειρίες των παιδιών.


ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ ΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ:
Μαρία Παπαζαχαρίου Χριστοφόρου 

ΠΗΓΗ:

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΙΣ ΝΟΤΕΣ ΣΤΟ ΠΕΝΤΑΓΡΑΜΜΟ

1.Διδακτικός στόχος:
·Να γνωρίσουν ακουστικά και να μπορούν να διαχωρίσουν τους ψηλούς και χαμηλούς ήχους.·Να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με το πεντάγραμμο και το κλειδί του ΣΟΛ.·Να μάθουν να ονομάζουν τις νότες.·Να μπορούν να συνδέουν κάθε νότα με συγκεκριμένο χρώμα.·Να ξεχωρίζουν τις γραμμές από τα διαστήματα και να μπορούν να αναγνωρίζουν τις νότες πάνω στο πεντάγραμμο.

2.Σκοπός:
·Να γίνει ορισμός της λέξης «νότα».·Οι μαθητές να καταστούν ικανοί να κατανοήσουν τη χρησιμότητα του γραπτού κώδικα σε μια «γλώσσα».·Να μπορούν να αναγνωρίσουν ήχους και να τους διαφοροποιήσουν ανάλογα με το τονικό τους ύψος.·Να γίνει γνωριμία με τη μουσική σημειογραφία.

3.Διδακτική προσέγγιση:
·  Άτυπη μουσική εκπαίδευση (μουσικοκινητικές δραστηριότητες, μουσικά παιχνίδια).·Τυπική μουσική εκπαίδευση (πεντάγραμμο, κλειδί ΣΟΛ και αναγνώριση νοτών πάνω σε αυτό).

4.Διαθεματική προσέγγιση:
·Σύνδεση με το μάθημα της γλώσσας, των εικαστικών, της φυσικής αγωγής.
5 .Μέσα διδασκαλίας-υλικά:
·Πιάνο ή αρμόνιο·Πίνακας και μαρκαδ…

Guest Post: Μια πολυάσχολη αράχνη, του Έρικ Καρλ (vol. 2)

Στόχοι/Σκοποί:
·Γνωριμία και κατανόηση της μουσικής φόρμας ροντό. ·Σύνθεση ρυθμικών ή/και μελωδικών σχημάτων. ·Καλλιέργεια φαντασίας. ·Συνεργασία ομάδων. ·Απόδοση ηχοϊστορίας.
Υλικά:
·Το κείμενο του παραμυθιού ·CD player ·Μουσικά όργανα
Σε μεγαλύτερες ηλικίες που έχουμε ήδη μιλήσει για τη φόρμα ροντό ή έχουμε σκοπό να το κάνουμε, θα μπορούσαμε να πάμε ένα βήμα παραπέρα. Να συνθέσουμε ρυθμικά ή μελωδικά σχήματα για το κάθε ζώο. Στη φόρμα ροντώ (ή κυκλική φόρμα), το αρχικό θέμα (ή ρεφραίν) αντιπαραβάλλεται με εντονότερα θέματα, οι ενότητες των οποίων συχνά ονομάζονται επεισόδια. Η δομή της είναι ως εξής: ΑΒΑΓΑΔΑ, όπου Α είναι το αρχικό θέμα, ενώ τα υπόλοιπα γράμματα αντιπροσωπεύουν το κάθε καινούριο θέμα που εμφανίζεται.
Πορεία διδασκαλίας: (2 διδακτικές ώρες)
     Σε περίπτωση που πρώτη φορά μιλάμε για τη φόρμα ροντό, καλό θα ήταν η πρώτη διδακτική ώρα να αφιερωθεί στην εξήγηση και κατανόηση της φόρμας. Σε περίπτωση που έχουμε ήδη μιλήσει στο παρελθόν, τότε μπορούν να παραλειφθούν οι αρχικές …

Ο ΚΙΘΑΡΙΣΤΑΣ

Ένα ακόμη αγαπημένο τραγούδι των μαθητών μου είναι "ο Κιθαρίστας". Το χρησιμοποιώ πολύ συχνά σε τελικές - καλοκαιρινές γιορτές και έχει πάντα μεγάλη επιτυχία. Έχω προσθέσει κινήσεις που αναλογούν στην πορεία της ιστορίας που διηγούνται οι στίχοι του. Με αυτό τον τρόπο η εκμάθηση των στίχων είναι σχετικά εύκολη και έχει ένα αρκετά εντυπωσιακό αποτέλεσμα σε ότι αφορά την παρουσίασή του. Το έχω παρουσιάσει με παιδιά Νηπιαγωγείου μέχρι και Γ΄ τάξη του Δημοτικού.
Στόχοι/Σκοποί:

- Εισαγωγή στο μέτρο 3/4
- Εισαγωγή στον συντονισμό του παλμού της μουσικής
- Δραματοποίηση των στίχων
- Συνδυασμός τραγουδιού και κίνησης


Υλικά:
- Φωτοτυπία εικονογράφησης
- Κρουστά μουσικά όργανα
- Αρμόνιο ή κιθάρα (για τον εκπαιδευτικό)
- Ηχητικό Σύστημα

Χρόνος διδασκαλίας:

 2- 3 διδακτικές ώρες (ανάλογα την ηλικία και το ενδιαφέρον των παιδιών).

Το τραγούδι:





Οι στίχοι:                                                                      Οι κινήσεις:

Ήτανε ένας κιθαρίστας                                …