Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Διαβάζοντας: Με μουσική με κίνηση

     Καλή χρονιά σε όλους!!! Η πρώτη δημοσίευση της φετινής χρονιάς ξεκινά με τη στήλη  'Διαβάζοντας'. Το βιβλίο για το οποίο θα σας μιλήσω ονομάζεται: Με μουσική με κίνηση, Παιχνίδια μουσικοκινητικης αγωγής, της Χαρίλειας Παπανικολάου από τις εκδόσεις Τόπος.

      Το βιβλίο φιλοξενεί στις σελίδες του μία ευρεία συλλογή μουσικοκινητικών παιχνιδιών, ενώ συνοδεύεται από 2 cd (με μουσικά αποσπάσματα που αντιστοιχούν στις δραστηριότητες που προτείνει το βιβλίο). Πολλά από αυτά στηρίχθηκαν σε γνωστά παραδοσιακά παιχνίδια, όπως η τυφλόμυγα ή το σπασμένο τηλέφωνο, άλλα αποτελούν πρωτότυπες ιδέες και κάποια βασίστηκαν σε ιδέες των ίδιων των παιδιών. Τα παιχνίδια, κατάλληλα να εφαρμοστούν σε μικρά ή μεγάλα παιδιά, σε μικρές ή μεγαλύτερες ομάδες, είναι ομαδοποιημένα ανάλογα με τους στόχους, σε έξι ενότητες:
I. Κοινωνικοποίηση II. Ανάπτυξη της προσοχής, της συγκέντρωσης και της μνήμης III. Ανάπτυξη κινητικών δεξιοτήτων IV. Εμπέδωση μουσικών εννοιών μέσω κίνησης V. Ανάπτυξη δημιουργικότητας και φαντασίας VI. Χρήση του σώματος σαν ηχητική πηγή.

     Το βιβλίο απευθύνεται σε όσους πιστεύουν ότι η γνωριμία με τον κόσμο της μουσικής και τη γλώσσα της δεν στηρίζεται στη στείρα θεωρητική ενασχόληση με τις διάφορες μουσικές έννοιες. δήλωση οποία με βρίσκει απόλυτα σύμφωνη. 

     Αναλυτικότερα οι στόχοι κάθε ενότητας:

Ενότητα 1: Κοινωνικοποίηση.

     Το παιδί, ζώντας μέσα στο κοινωνικό περιβάλλον, πρέπει να μπορέσει ν'ανταποκριθεί σ'αυτό. Η κοινωνικοποίηση άρα του παιδιού αφορά στην ένταξη του στις υποχρεώσεις του συνόλου, στα δικαιώματά του, στην αναμέτρηση, στην υποχώρηση, καθώς και στην αξιολόγηση του εαυτού του και των άλλων. Γι΄αυτό έχουν νόημα παιχνίδια ομαδικά, παιχνίδια πρωτοβουλίας και αλληλοσεβασμού.

     Έτσι, στην ενότητα αυτή περιλαμβάνονται παιχνίδια που αποσκοπούν:
  • στη γνωριμία των μελών τς ομάδας.
  • στην ανάπτυξη επικοινωνίας.
  • στην ανάπτυξη εμπιστοσύνης και συνεργασίας.
  • στην εύρεση και τήρηση των κανόνων του παιχνιδιού.

Ενότητα 2: Ανάπτυξη της προσοχής, της συγκέντρωσης και της μνήμης.

     Η ανάπτυξη της ικανότητας προσοχής και συγκέντρωσης αφορά στη διάρκεια που κάποιος εστιάζει σ' ένα συγκεκριμένο θέμα και κρατά το μυαλό του σε εγρήγορση και ένταση χωρίς να διασπάται η σκέψη του, ενώ  μνήμη αφορά στην ικανότητα του νου να συγκρατεί και να ανακαλεί εμπειρίες, γεγονότα, εικόνες κ.τ.λ. Οι ασκήσεις μνήμης μπορεί να είναι οπτικές, ακουστικές, λεκτικές, απτικές κ.α.

Ενότητα 3:  Ανάπτυξη κινητικών δεξιοτήτων

     Τα παιχνίδια αυτής της ενότητας στόχο έχουν την ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων, οι οποίες είναι απαραίτητες για την έκφραση των μουσικών ιδεών που θα ακολουθήσουν. Εισάγουν βιώματα που αφορούν στην ένταση και χαλάρωση, όπως και εμπειρίες για την ενέργεια, το βάρος, τον χώρο και τον χρόνο, έτσι ώστε να αποκτά προοδευτικά εκφραστικότητα.

     Περιλαμβάνονται παιχνίδια που βοηθούν:
  • στην ανακάλυψη δυνατοτήτων στάσεων και κινήσεων του σώματος.
  • στη συνειδητοποίηση των μελών του σώματος και στην αμφίπλευρη ανάπτυξη τους.
  • στην ένταση και χαλάρωση.
  • στον έλεγχο, στην ισορροπία, στον συντονισμό και στην ανεξαρτησία των κινήσεων.
  • στην αίσθηση του χώρου, στη διαίρεση του και στον προσανατολισμό.

Ενότητα 4: Εμπέδωση μουσικών εννοιών μέσω κίνησης 

     Η κατανόηση των μουσικών εννοιών, γίνεται μέσα από τη βιωματική διαδικασία του παιχνιδιού και όχι με θεωρητικό τρόπο. Έτσι συναντάμε παιχνίδια όπου γίνεται:
  • απόδοση μιας έννοιας με κίνηση.
  • αυτόματη κινητική αντίδραση σε ακουστικό ερέθισμα.
  • μετατροπή της μουσικής σε κίνηση και το αντίστροφο.
  • μετατροπή της κίνησης σε γραφικό σύμβολο και το αντίστροφο.

Ενότητα 5: Ανάπτυξη δημιουργικότητας και φαντασίας

    Η διατήρηση και περαιτέρω ανάπτυξη της δημιουργικότητας, της φαντασίας, της ευαισθησίας, της μουσικότητας και της πρωτοτυπίας, αποτελούν τους στόχους αυτής της ενότητας, που τους πετυχαίνουμε μέσα από παιχνίδια:
  • κινητικών και μουσικών αυτοσχεδιασμών.
  • ανάδειξης της δημιουργικής χρήσης διαφόρων υλικών.
  • δραματοποίησης, παντομίμας.
  • εκφραστικής κίνησης και ελεύθερου καθοδηγημενου χορού.
   
    Ενότητα 6: Χρήση του σώματος σαν ηχητική πηγή

     Τα παιχνίδια αυτής της ενότητας βοηθούν το παιδί να αισθανθεί το σώμα του σαν πηγή παραγωγής ήχου με ποικίλες αποχρώσεις, καθώς επίσης και σαν ένα μουσικό όργανο. Έτσι δουλεύονται παιχνίδια:

  • ηχητικών αυτοσχεδιασμών.
  • βίωσης του ρυθμού.
  • απόδοσης μουσικών φράσεων.
  • άρθρωσης και ρυθμικής απαγγελίας σε συνδυασμό με ηχηρές κινήσεις.

     Το βιβλίο αυτό, το χρησιμοποιώ κατά κόρον στο ολοήμερο τμήμα του δημοτικού σχολείου, σε απογευματινά τμήματα μουσικοκινητικης αγωγής και σε καλοκαιρινά προγράμματα, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που χρησιμοποιώ διάφορες από τις δραστηριότητες που προτείνει επικουρικά με το μάθημα στα πρωινά τμήματα του δημοτικού.


Σημείωση:

     Η παρούσα δημοσίευση δεν αποτελεί διαφήμιση, ούτε υπήρξε παρακίνηση συγγραφής της από κάποιο εκδοτικό οίκο ή βιβλιοπωλείο. Το κείμενο περιέχει αποκλειστικά προσωπικές απόψεις.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΙΣ ΝΟΤΕΣ ΣΤΟ ΠΕΝΤΑΓΡΑΜΜΟ

1.Διδακτικός στόχος:
·Να γνωρίσουν ακουστικά και να μπορούν να διαχωρίσουν τους ψηλούς και χαμηλούς ήχους.·Να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με το πεντάγραμμο και το κλειδί του ΣΟΛ.·Να μάθουν να ονομάζουν τις νότες.·Να μπορούν να συνδέουν κάθε νότα με συγκεκριμένο χρώμα.·Να ξεχωρίζουν τις γραμμές από τα διαστήματα και να μπορούν να αναγνωρίζουν τις νότες πάνω στο πεντάγραμμο.

2.Σκοπός:
·Να γίνει ορισμός της λέξης «νότα».·Οι μαθητές να καταστούν ικανοί να κατανοήσουν τη χρησιμότητα του γραπτού κώδικα σε μια «γλώσσα».·Να μπορούν να αναγνωρίσουν ήχους και να τους διαφοροποιήσουν ανάλογα με το τονικό τους ύψος.·Να γίνει γνωριμία με τη μουσική σημειογραφία.

3.Διδακτική προσέγγιση:
·  Άτυπη μουσική εκπαίδευση (μουσικοκινητικές δραστηριότητες, μουσικά παιχνίδια).·Τυπική μουσική εκπαίδευση (πεντάγραμμο, κλειδί ΣΟΛ και αναγνώριση νοτών πάνω σε αυτό).

4.Διαθεματική προσέγγιση:
·Σύνδεση με το μάθημα της γλώσσας, των εικαστικών, της φυσικής αγωγής.
5 .Μέσα διδασκαλίας-υλικά:
·Πιάνο ή αρμόνιο·Πίνακας και μαρκαδ…

Ο ΚΙΘΑΡΙΣΤΑΣ

Ένα ακόμη αγαπημένο τραγούδι των μαθητών μου είναι "ο Κιθαρίστας". Το χρησιμοποιώ πολύ συχνά σε τελικές - καλοκαιρινές γιορτές και έχει πάντα μεγάλη επιτυχία. Έχω προσθέσει κινήσεις που αναλογούν στην πορεία της ιστορίας που διηγούνται οι στίχοι του. Με αυτό τον τρόπο η εκμάθηση των στίχων είναι σχετικά εύκολη και έχει ένα αρκετά εντυπωσιακό αποτέλεσμα σε ότι αφορά την παρουσίασή του. Το έχω παρουσιάσει με παιδιά Νηπιαγωγείου μέχρι και Γ΄ τάξη του Δημοτικού.
Στόχοι/Σκοποί:

- Εισαγωγή στο μέτρο 3/4
- Εισαγωγή στον συντονισμό του παλμού της μουσικής
- Δραματοποίηση των στίχων
- Συνδυασμός τραγουδιού και κίνησης


Υλικά:
- Φωτοτυπία εικονογράφησης
- Κρουστά μουσικά όργανα
- Αρμόνιο ή κιθάρα (για τον εκπαιδευτικό)
- Ηχητικό Σύστημα

Χρόνος διδασκαλίας:

 2- 3 διδακτικές ώρες (ανάλογα την ηλικία και το ενδιαφέρον των παιδιών).

Το τραγούδι:





Οι στίχοι:                                                                      Οι κινήσεις:

Ήτανε ένας κιθαρίστας                                …

Guest Post: Μια πολυάσχολη αράχνη, του Έρικ Καρλ (vol. 2)

Στόχοι/Σκοποί:
·Γνωριμία και κατανόηση της μουσικής φόρμας ροντό. ·Σύνθεση ρυθμικών ή/και μελωδικών σχημάτων. ·Καλλιέργεια φαντασίας. ·Συνεργασία ομάδων. ·Απόδοση ηχοϊστορίας.
Υλικά:
·Το κείμενο του παραμυθιού ·CD player ·Μουσικά όργανα
Σε μεγαλύτερες ηλικίες που έχουμε ήδη μιλήσει για τη φόρμα ροντό ή έχουμε σκοπό να το κάνουμε, θα μπορούσαμε να πάμε ένα βήμα παραπέρα. Να συνθέσουμε ρυθμικά ή μελωδικά σχήματα για το κάθε ζώο. Στη φόρμα ροντώ (ή κυκλική φόρμα), το αρχικό θέμα (ή ρεφραίν) αντιπαραβάλλεται με εντονότερα θέματα, οι ενότητες των οποίων συχνά ονομάζονται επεισόδια. Η δομή της είναι ως εξής: ΑΒΑΓΑΔΑ, όπου Α είναι το αρχικό θέμα, ενώ τα υπόλοιπα γράμματα αντιπροσωπεύουν το κάθε καινούριο θέμα που εμφανίζεται.
Πορεία διδασκαλίας: (2 διδακτικές ώρες)
     Σε περίπτωση που πρώτη φορά μιλάμε για τη φόρμα ροντό, καλό θα ήταν η πρώτη διδακτική ώρα να αφιερωθεί στην εξήγηση και κατανόηση της φόρμας. Σε περίπτωση που έχουμε ήδη μιλήσει στο παρελθόν, τότε μπορούν να παραλειφθούν οι αρχικές …