Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Guest Post: Ασκήσεις σύνθεσης με τέταρτα και παύσεις

Διδακτικοί Στόχοι:

● Να κατανοήσουν τα τέταρτα και τις παύσεις τετάρτου και ότι υπάρχει μεταξύ τους μια ισόχρονη σχέση ως προς τον ήχο και την σιωπή. Αρχικά γραφικά στον πίνακα με κάποιο άλλο σχέδιο -> παρουσίαση των συμβόλων σε πίνακα και πλαστικοποιημένες κάρτες.

  Να δοθεί έμφαση στον συγχρονισμό των μαθητών και στο να παίζουν ο ένας μετά τον άλλο χωρίς να αλλοιώνεται η δοσμένη ταχύτητα (να μην αργούν ή να μην βιάζονται, να μετράνε τις παύσεις), αλλά και στην εκτέλεση 2 ή και παραπάνω ήχων ταυτόχρονα από περισσότερο του ενός μαθητές. 
Να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με τις συνηχήσεις, αν υπάρχουν και μελωδικά όργανα

Διδακτικά μέσα:

- Καρέκλες σε κύκλο, πίνακας
 Μηχάνημα ηχογράφησης, ηχεία υπολογιστή
- Κρουστά μουσικά όργανα τάξης, boomwhackers

Διδακτικό υλικό:

 πλαστικοποιημένες κάρτες με αξίες
 ρυθμικά κρουστά ή/και μελωδικά κρουστά

Δραστηριότητες διδασκαλίας:

Άσκηση Σύνθεσης 1

  •   Σχεδιάζουμε στον πίνακα ένα ορθογώνιο χωρισμένο σε 4 μικρότερα κουτάκια. Κάθε κουτάκι αντιστοιχεί σε 1 χρόνο του μέτρου, άρα έχω σχεδιάσει ένα μέτρο των 4/4 (αυτό φυσικά μπορεί να γίνει και για τα 3/4 ή όποιο άλλο μέτρο θέλω να παρουσιάσω). Σε κάθε κουτάκι που θέλω να έχω ήχο σχεδιάζω π.χ. ένα χ, το οποίο μεταφράζεται ως ήχος με ένα παλαμάκι και τη συλλαβή «τα».Αν το κουτάκι μείνει άδειο, τότε αυτό σημαίνει σιωπή – παύση τετάρτου. (Σε αρχικό στάδιο θα μπορούσαμε να λέμε «σςςς»).

  • Εκτελούμε το μέτρο που  σχεδιάσαμε στον πίνακα αρχικά όλοι μαζί με παλαμάκια και συλλαβές.

  • Γράφω ένα 2ο μέτρο πάλι με τέταρτα και παύσεις.

  •   Χωρίζω τα παιδιά σε 2 ομάδες όπου η α ομάδα εκτελεί το 1ο μέτρο και ακολουθεί η β με το 2ο. Άρα έχω δημιουργήσει ένα 2μετρο που επαναλαμβάνεται σαν ερώτηση απάντηση.

  •  Την κάθε ομάδα την χωρίζω σε 3 υπο-ομάδες, η κάθε υπο-ομάδα εκτελεί τον 1 χρόνο που της έχει δωθεί. Π.χ. Α1 παίζει στον 1ο χρόνο, Α2 στον 2ο, ο 3ος χρόνος είναι παύση και Α3 παίζει στον 4ο χρόνο. Β1 στον 1ο χρόνο, 2ος χρόνος παύση, Β2 παίζει στον 3ο χρόνο και Β3 στον 4ο.

  •   Αντικαθιστώ τα παλαμάκια με ρυθμικά κρουστά. (επιμένουμε στον συγχρονισμό της κάθε υπο-ομάδας, όπως επίσης ότι αν ξεχαστεί κάποιος να παίξει, ας μην παίξει καθόλου κι ας περιμένει να ξαναρθεί η σειρά της ομάδας του)

  •   ή/και αντικαθιστώ τα παλαμάκια με boomwhakers,  bel-o-tons ή οποιαδήποτε μελωδικά κρουστά διαθέτει η τάξη, επιμένοντας πάλι στον συγχρονισμό, αλλά και στο σωστό κράτημα και παίξιμο του οργάνου. Επίσης μπορούν να δουλευτούν και δυναμικές.

  •   Για την κατανόηση των συνηχήσεων καλό είναι να δοκιμάσουμε και διαφορετικούς συνδυασμούς φθόγγων, ακόμα κι αν είναι διαφωνίες, προκειμένου να αντιληφθούν την διαφορά ανάμεσα σε σύμφωνα και διάφωνα διαστήματα (χωρίς κατ’ ανάγκη να αναφέρουμε τους όρους).

  • Την όλη διαδικασία την ηχογραφούμε και ακολουθεί ακρόαση, έτσι ώστε να κατανοήσουν το πόσο διαφορετικά ακούγεται όταν πραγματικά συγχρονίζονται.

  • Επίσης μπορούμε να δώσουμε τις πλαστικοποιημένες κάρτες με τις αξίες στην κάθε ομάδα και να φτιάξουν οι μαθητές μόνοι  τους το μέτρο που θα εκτελέσουν.

            Άσκηση  σύνθεσης 2

Σε μία μεγάλη σε αριθμό παιδιών τάξη η δραστηριότητα αυτή είναι καλό να γίνει σε 2 ή και 3 ομάδες, όπου όταν εκτελεί η μια ομάδα οι υπόλοιπες είναι ακροατές. Ιδανικός αριθμός συμμετεχόντων 9.
  •   Ζητάμε απ’ τους μαθητές να διαλέξουν έναν κοφτό σε διάρκεια ήχο, είτε αυτός είναι φωνητικός, είτε παιγμένος σε κάποιο όργανο –ρυθμικό ή μελωδικό-, και να διαλέξουν επίσης και ένα νούμερο από το 1-11. (Ιδανικά το νούμερο θα πρέπει να το σκεφτούν και όχι να το ανακοινώσουν στους συμμαθητές τους, έτσι ώστε να υπάρχει και το στοιχείο της έκπληξης, αλλά πολλές φορές δεν μένουν σταθεροί στο νούμερο τους, οπότε η άσκηση δεν έχει επιτυχία).

  •   Καθώς ο αριθμός των μαθητών είναι μικρότερος από τα νούμερα που τους ζητάμε να διαλέξουν, υπάρχουν σίγουρα 2 ή και περισσότερες παύσεις αν 2 μαθητές επιλέξουν το ίδιο νούμερο.

     Μετράμε «έξω» 9-10-11 για να δώσουμε την ταχύτητα  και το κομμάτι αρχίζει. Επαναλαμβάνουμε όσες φορές χρειαστεί μέχρι οι μαθητές να παίζουν με άνεση. Αν οι μαθητές παίζουν σωστά στο νούμερο τους τον ήχο τους (δεν βιάζονται, δεν αργούν και δεν αλλάζουν ήχο) τότε αυτοί οι αρχικά μεμονωμένοι ήχοι συνθέτουν όλοι μαζί μια μελωδία.

     Απόλυτα επιτυχημένη θεωρείται η άσκηση όπου πλέον δεν χρειάζονται κάποιον να τους μετράει τα νούμερα, καθώς η αίσθηση της διάρκειας των ήχων και των σιωπών, αλλά και η μελωδία που έχουν ομαδικά συνθέσει έχει “μπει” μέσα τους.


  Και πάλι ηχογραφούμε την κάθε σύνθεση, ακολουθεί ακρόαση και σχολιασμός. 

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα:

H Ελένη Τσαουσάκη ασχολείται με τη μουσική από μικρή. Όταν ήταν 11 χρονών ξεκίνησε να μαθαίνει άρπα στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, από όπου πήρε και το Δίπλωμά της το 2004 ως μαθήτρια της Γ. Ξαγαρά. Ως υπότροφος του Ι.Κ.Υ. συνέχισε τις μεταπτυχιακές της σπουδές με την E.L. Jones στο Royal Northern College of Music. Σπούδασε επίσης στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Α.Π.Θ. από όπου και τελείωσε το 2008. Ως επιτυχούσα του Α.Σ.Ε.Π. διορίστηκε το 2010 στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Παράλληλα συνεχίζει την καλλιτεχνική της πορεία δίνοντας συναυλίες σόλο, μουσικής δωματίου ή συμμετέχοντας σε ορχήστρες. Στους φίλους της είναι γνωστή ως η Ελένη η Άρπα, ενώ για τους πιο μικρούς μαθητές της στο σχολείο είναι η Κυρία Μουσική. 

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Δραστηριότητες για βρέφη (12-18 μηνών)

Το μικρό σας έχει αρχίσει να κινείται πολύ περισσότερο και να εκφράζεται. Έτσι είναι γεμάτο ενθουσιασμό και μερικές φορές γεμάτο πείσμα! Μάθετε ποια παιχνίδια του προσφέρουν στήριξη για τα πρώτα του βήματα, δίνοντάς του την απαραίτητη αυτοπεποίθηση. Υπάρχουν παιχνίδια και δραστηριότητες που θα βοηθήσουν το μωρό σας να πάρει ιδέες και να μάθει να ανταποκρίνεται στους γύρω του κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού.



Τι μπορεί να κάνει σε αυτή την ηλικία;


1) Το παιδί σας μπορεί πια να περπατάει και αισθάνεται περήφανο για αυτό 2) Του αρέσει να απασχολεί τον εαυτό του και να εξερευνεί τα πάντα 3) Μπορεί να ενώνει ιδέες διαμορφώνοντας ένα βασικό σχέδιο 4) Δείχνει την αγάπη του με αγκαλίτσες, φιλάκια και χαμογελάκια 5) Μπορεί να βάζει και να βγάζει αντικείμενα μέσα και έξω από ένα κουτί 6} Αρχίζει να αντιδρά στα αντικείμενα με τον κατάλληλο τρόπο - για παράδειγμα, αγκαλιάζει το αρκουδάκι του 7) Του αρέσει να μιμείται εσάς όταν κάνετε δουλειές του σπιτιού.
Απολαύστε ώρες ξέγνοιαστου και δημιουργικού παιχνιδ…

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΙΣ ΝΟΤΕΣ ΣΤΟ ΠΕΝΤΑΓΡΑΜΜΟ

1.Διδακτικός στόχος:
·Να γνωρίσουν ακουστικά και να μπορούν να διαχωρίσουν τους ψηλούς και χαμηλούς ήχους.·Να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με το πεντάγραμμο και το κλειδί του ΣΟΛ.·Να μάθουν να ονομάζουν τις νότες.·Να μπορούν να συνδέουν κάθε νότα με συγκεκριμένο χρώμα.·Να ξεχωρίζουν τις γραμμές από τα διαστήματα και να μπορούν να αναγνωρίζουν τις νότες πάνω στο πεντάγραμμο.

2.Σκοπός:
·Να γίνει ορισμός της λέξης «νότα».·Οι μαθητές να καταστούν ικανοί να κατανοήσουν τη χρησιμότητα του γραπτού κώδικα σε μια «γλώσσα».·Να μπορούν να αναγνωρίσουν ήχους και να τους διαφοροποιήσουν ανάλογα με το τονικό τους ύψος.·Να γίνει γνωριμία με τη μουσική σημειογραφία.

3.Διδακτική προσέγγιση:
·  Άτυπη μουσική εκπαίδευση (μουσικοκινητικές δραστηριότητες, μουσικά παιχνίδια).·Τυπική μουσική εκπαίδευση (πεντάγραμμο, κλειδί ΣΟΛ και αναγνώριση νοτών πάνω σε αυτό).

4.Διαθεματική προσέγγιση:
·Σύνδεση με το μάθημα της γλώσσας, των εικαστικών, της φυσικής αγωγής.
5 .Μέσα διδασκαλίας-υλικά:
·Πιάνο ή αρμόνιο·Πίνακας και μαρκαδ…

Μουσική Παιδαγωγική (Open Courses)

Ψάχνοντας το διαδίκτυο για ιδέες και άλλα θέματα πάνω στη Μουσική Παιδαγωγική, "έπεσα" πάνω σε αυτά τα πολύ ενδιαφέροντα open courses του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, με εισηγήτρια την καθηγήτρια του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης, Λήδα Στάμου. Προσωπικά τα βίντεο που παραθέτω παρακάτω, τα θεωρώ εξαιρετικά επιμορφωτικά και διδακτικά προς όλους όσοι ασχολούνται με το μάθημα της Μουσικής Αγωγής και σας προτείνω να τα παρακολουθήσετε.
Η κίνηση στο μάθημα της μουσικήςΕξοικείωση με τους τρόπους με τους οποίους η κίνηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο μάθημα της μουσικής για την κατανόηση μουσικών φαινομένων και εννοιών και για την ανάπτυξη των μουσικών ικανοτήτων των μαθητών.
http://opencourses.uom.gr/courses/mousikhs-episthmhs-kai-texnhs/1015-moysikh-paidagogikh-iii/enothtes/1020-h-kinhsh-sto-mathhma-ths-moysikhs?vid=2667&vtp=720
Η κίνηση στο μάθημα της μουσικής – ΔραστηριότητεςΔραστηριότητες κίνησης στο μάθημα της μουσικής τοποθετημένες αναπτυξιακά. Βιωματικές εμπειρίες και …