Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΚΟΥΝΙΑ ΚΑΤΣΑΝΕ

"Πάνω στην κούνια κάτσανε" ένα παραδοσιακό τραγούδι της κούνιας, από την περιοχή της Λέσβου. 
    Το έθιμο της "κούνιας" έχει τις καταβολές του από την αρχαία Ελλάδα. Πρόκειται για την "αιώρα" των κοριτσιών κατά τα αθηναϊκά Ανθεστήρια την περίοδο της Άνοιξης.  Στα νεότερα χρόνια το έθιμο πραγματοποιούνταν την περίοδο της Ανάστασης (Δευτέρα ή Τρίτη του Πάσχα), του Αγ. Γεωργίου και την Πρωτομαγιά (ανάλογα με την περιοχή). Το ανασήκωμα της κούνιας συμβολίζει την ανάσταση της ζωής και της φύσης, που έρχεται την Άνοιξη. Ο κόσμος έβγαινε στις εξοχές και κρεμούσε κούνιες στα κλαδιά των δέντρων. Στην κούνια κάθονταν ανύπαντρες κοπέλες και τις κουνούσαν τα αγόρια. Με αυτό τον τρόπο δινόταν μια πρώτη ευκαιρία γνωριμίας και συναναστροφής μεταξύ των νέων, οι οποίοι εκφράζονταν μέσα από τραγούδια και παινέματα.


ΣΤΙΧΟΙ:

1. Πάνω στην κούνια κάτσανε                                                        
    τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσο
    τέσσερα μαύρα μάτια
    ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ.


2.Τέσσερα φρύδια σαν σπαθιά
    τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσο
    και δυο κορμιά ρηγάτα
    ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ.

3. Σίδερο είναι το σκοινί                                                          3. Πάνω στην κούνια κάτσανε
    τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσο                                               τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσο
    καρυδένιο το σανίδι                                                                 πάνω στα ξερά τα ξύλα
    ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ.                                             ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ.

4. Και τα κορίτσια που κουνώ                                                  4. Κι από την ομορφάδα τους
    τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσο                                                 τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσο
    είναι καθάριο ασήμι                                                                  πετούν και πέφτουν φύλλα
    ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ.                                              ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ.


    Η δεύτερη στήλη αποτελεί παραλλαγή της τρίτης και τέταρτης στροφής, την οποία προτιμώ και χρησιμοποιώ όταν διδάσκω το τραγούδι αυτό στους μαθητές μου.



ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:


  1. Ρυθμική και Οργανική Συνοδεία:  
         

            τσι   κι           τσι    κι                       χτυπήματα εναλλάξ στους μηρούς - μαράκες.

  
          τσε                    λα                              2 παλαμάκια - κασετίνα.

                                         τέντωμα χεριών μπροστά - πιατίνια.   
           τσο

  χοροπήδημα - χειροτύμπανο.

        ρομ                   πομ                  πομ

   
       2. Κίνηση:
 
       Πάνω στην κούνια κάτσανε - αιώρηση χεριών πέρα δώθε.

       τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσό - ηχηρές κινήσεις (βλ. ρυθμική συνοδεία).

       τέσσερα μαύρα μάτια - χέρια στη μέση και λύγισμα γονάτων σαν ελαφρό κάθισμα.

       ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ - χοροπήδηματα (ρυθμικά) κάνοντας μια κυκλική στροφή.

     
    Αφού διδάξουμε το τραγούδι και τα παιδιά (ιδανικά) έχουν μάθει απέξω τους στίχους του τραγουδιού (χωρίς να είναι απαραίτητο, αφού με την επανάληψη και τις κινήσεις θα το μάθουν σιγά σιγά). Προχωράμε στην επίδειξη των κινήσεων. Το ημικύκλιο θεωρώ ότι είναι η ιδανική τοποθέτηση έτσι ώστε να τα παιδιά να έχουν καλή οπτική  και να μπορούν να σας μιμηθούν εύκολα.
   Στη συνέχεια κάνουμε τα παιδιά ζευγάρια και τους ζητάμε να κάνουν τις κινήσεις που μόλις έμαθαν μαζί με το ζευγάρι τους.

Ζευγάρια:

Πάνω στην κούνια κάτσανε - τα παιδια πιάνουν τα χέρια του ζευγαριού τους και τα αιωρούν πέρα δώθε.

τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσόηχηρές κινήσεις (στη συλλαβή "τσο", τα παιδιά τεντώνουν τα χέρια τους και ενώνουν τις παλάμες με το ζευγάρι τους.

τέσσερα μαύρα μάτια -  χέρια στη μέση και λύγισμα γονάτων σαν ελαφρύ                                         κάθισμα στρίβοντας ελαφρά το σώμα τους αριστερά και δεξιά αντίθετα από το ζευγάρι τους.

ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ - χοροπήδηματα (ρυθμικά) κάνοντας μια κυκλική στροφή.

 Κύκλος:

   Φτιάχνετε δύο ομόκεντρους κύκλους (βάλτε τα παιδιά σε τρενάκι και τοποθετήστε τα σε κύκλο), έναν εσωτερικό και έναν εξωτερικό. Τα παιδιά του εσωτερικού κύκλου θα κοιτάνε προς τα έξω και τα παιδιά του εσωτερικού κύκλου θα κοιτάνε προς τα μέσα. Με αυτό τον τρόπο θα γίνουν πάλι ζευγάρια (κάθε ζευγάρι θα αποτελείται από ένα παιδί τους εσωτερικού κύκλου και ένα του εξωτερικού).
   Τα παιδιά τραγουδούν και κάνουν τις κινήσεις όπως πριν με τα ζευγάρια με μόνη διαφορά ότι στο τελευταίο ρομ πομ πομ κάθε στροφής τα παιδιά του εξωτερικού κύκλου κάνουν ένα ελαφρύ πήδημα προς τα δεξιά. Με αυτό τον τρόπο τα ζευγάρια αλλάζουν πολύ απλά αλλά εντυπωσιακά.

Μπορείτε να δείτε την πορεία διδασκαλίας στο βίντεο πατώντας στον παρακάτω σύνδεσμο προχωρώντας στο χρόνο 1:05:05: http://opencourses.uom.gr/courses/mousikhs-episthmhs-kai-texnhs/1015-moysikh-paidagogikh-iii/enothtes/1021-h-kinhsh-sto-mathhma-ths-moysikhs-drasthriothtes

Τέλος μπορείτε να χωρίσετε τα παιδιά σε 3 ομάδες: α) Την ομάδα που θα τραγουδά β) την ομάδα που θα χορεύει με βάση τις κινήσεις  και γ) την ομάδα που θα συνοδεύει με κρουστά όργανα.


Πηγές:

Στάμου Λ., Μουσική Παιδαγωγική και Διδακτική Μεθοδολογία της Μουσικής, Σεμιναριακές Σημειώσεις και Υποστηρικτικό Υλικό, Θεσσαλονίκη 2008.

http://www.pi-schools.gr/books/dimotiko/mous_anth_a_st/dask/s_1_200.pdf. (σ.37).


Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΙΣ ΝΟΤΕΣ ΣΤΟ ΠΕΝΤΑΓΡΑΜΜΟ

1.Διδακτικός στόχος:
·Να γνωρίσουν ακουστικά και να μπορούν να διαχωρίσουν τους ψηλούς και χαμηλούς ήχους.·Να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με το πεντάγραμμο και το κλειδί του ΣΟΛ.·Να μάθουν να ονομάζουν τις νότες.·Να μπορούν να συνδέουν κάθε νότα με συγκεκριμένο χρώμα.·Να ξεχωρίζουν τις γραμμές από τα διαστήματα και να μπορούν να αναγνωρίζουν τις νότες πάνω στο πεντάγραμμο.

2.Σκοπός:
·Να γίνει ορισμός της λέξης «νότα».·Οι μαθητές να καταστούν ικανοί να κατανοήσουν τη χρησιμότητα του γραπτού κώδικα σε μια «γλώσσα».·Να μπορούν να αναγνωρίσουν ήχους και να τους διαφοροποιήσουν ανάλογα με το τονικό τους ύψος.·Να γίνει γνωριμία με τη μουσική σημειογραφία.

3.Διδακτική προσέγγιση:
·  Άτυπη μουσική εκπαίδευση (μουσικοκινητικές δραστηριότητες, μουσικά παιχνίδια).·Τυπική μουσική εκπαίδευση (πεντάγραμμο, κλειδί ΣΟΛ και αναγνώριση νοτών πάνω σε αυτό).

4.Διαθεματική προσέγγιση:
·Σύνδεση με το μάθημα της γλώσσας, των εικαστικών, της φυσικής αγωγής.
5 .Μέσα διδασκαλίας-υλικά:
·Πιάνο ή αρμόνιο·Πίνακας και μαρκαδ…

Ο ΚΙΘΑΡΙΣΤΑΣ

Ένα ακόμη αγαπημένο τραγούδι των μαθητών μου είναι "ο Κιθαρίστας". Το χρησιμοποιώ πολύ συχνά σε τελικές - καλοκαιρινές γιορτές και έχει πάντα μεγάλη επιτυχία. Έχω προσθέσει κινήσεις που αναλογούν στην πορεία της ιστορίας που διηγούνται οι στίχοι του. Με αυτό τον τρόπο η εκμάθηση των στίχων είναι σχετικά εύκολη και έχει ένα αρκετά εντυπωσιακό αποτέλεσμα σε ότι αφορά την παρουσίασή του. Το έχω παρουσιάσει με παιδιά Νηπιαγωγείου μέχρι και Γ΄ τάξη του Δημοτικού.
Στόχοι/Σκοποί:

- Εισαγωγή στο μέτρο 3/4
- Εισαγωγή στον συντονισμό του παλμού της μουσικής
- Δραματοποίηση των στίχων
- Συνδυασμός τραγουδιού και κίνησης


Υλικά:
- Φωτοτυπία εικονογράφησης
- Κρουστά μουσικά όργανα
- Αρμόνιο ή κιθάρα (για τον εκπαιδευτικό)
- Ηχητικό Σύστημα

Χρόνος διδασκαλίας:

 2- 3 διδακτικές ώρες (ανάλογα την ηλικία και το ενδιαφέρον των παιδιών).

Το τραγούδι:





Οι στίχοι:                                                                      Οι κινήσεις:

Ήτανε ένας κιθαρίστας                                …

Guest Post: Μια πολυάσχολη αράχνη, του Έρικ Καρλ (vol. 2)

Στόχοι/Σκοποί:
·Γνωριμία και κατανόηση της μουσικής φόρμας ροντό. ·Σύνθεση ρυθμικών ή/και μελωδικών σχημάτων. ·Καλλιέργεια φαντασίας. ·Συνεργασία ομάδων. ·Απόδοση ηχοϊστορίας.
Υλικά:
·Το κείμενο του παραμυθιού ·CD player ·Μουσικά όργανα
Σε μεγαλύτερες ηλικίες που έχουμε ήδη μιλήσει για τη φόρμα ροντό ή έχουμε σκοπό να το κάνουμε, θα μπορούσαμε να πάμε ένα βήμα παραπέρα. Να συνθέσουμε ρυθμικά ή μελωδικά σχήματα για το κάθε ζώο. Στη φόρμα ροντώ (ή κυκλική φόρμα), το αρχικό θέμα (ή ρεφραίν) αντιπαραβάλλεται με εντονότερα θέματα, οι ενότητες των οποίων συχνά ονομάζονται επεισόδια. Η δομή της είναι ως εξής: ΑΒΑΓΑΔΑ, όπου Α είναι το αρχικό θέμα, ενώ τα υπόλοιπα γράμματα αντιπροσωπεύουν το κάθε καινούριο θέμα που εμφανίζεται.
Πορεία διδασκαλίας: (2 διδακτικές ώρες)
     Σε περίπτωση που πρώτη φορά μιλάμε για τη φόρμα ροντό, καλό θα ήταν η πρώτη διδακτική ώρα να αφιερωθεί στην εξήγηση και κατανόηση της φόρμας. Σε περίπτωση που έχουμε ήδη μιλήσει στο παρελθόν, τότε μπορούν να παραλειφθούν οι αρχικές …