Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΚΟΥΝΙΑ ΚΑΤΣΑΝΕ

"Πάνω στην κούνια κάτσανε" ένα παραδοσιακό τραγούδι της κούνιας, από την περιοχή της Λέσβου. 
    Το έθιμο της "κούνιας" έχει τις καταβολές του από την αρχαία Ελλάδα. Πρόκειται για την "αιώρα" των κοριτσιών κατά τα αθηναϊκά Ανθεστήρια την περίοδο της Άνοιξης.  Στα νεότερα χρόνια το έθιμο πραγματοποιούνταν την περίοδο της Ανάστασης (Δευτέρα ή Τρίτη του Πάσχα), του Αγ. Γεωργίου και την Πρωτομαγιά (ανάλογα με την περιοχή). Το ανασήκωμα της κούνιας συμβολίζει την ανάσταση της ζωής και της φύσης, που έρχεται την Άνοιξη. Ο κόσμος έβγαινε στις εξοχές και κρεμούσε κούνιες στα κλαδιά των δέντρων. Στην κούνια κάθονταν ανύπαντρες κοπέλες και τις κουνούσαν τα αγόρια. Με αυτό τον τρόπο δινόταν μια πρώτη ευκαιρία γνωριμίας και συναναστροφής μεταξύ των νέων, οι οποίοι εκφράζονταν μέσα από τραγούδια και παινέματα.


ΣΤΙΧΟΙ:

1. Πάνω στην κούνια κάτσανε                                                        
    τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσο
    τέσσερα μαύρα μάτια
    ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ.


2.Τέσσερα φρύδια σαν σπαθιά
    τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσο
    και δυο κορμιά ρηγάτα
    ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ.

3. Σίδερο είναι το σκοινί                                                          3. Πάνω στην κούνια κάτσανε
    τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσο                                               τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσο
    καρυδένιο το σανίδι                                                                 πάνω στα ξερά τα ξύλα
    ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ.                                             ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ.

4. Και τα κορίτσια που κουνώ                                                  4. Κι από την ομορφάδα τους
    τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσο                                                 τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσο
    είναι καθάριο ασήμι                                                                  πετούν και πέφτουν φύλλα
    ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ.                                              ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ.


    Η δεύτερη στήλη αποτελεί παραλλαγή της τρίτης και τέταρτης στροφής, την οποία προτιμώ και χρησιμοποιώ όταν διδάσκω το τραγούδι αυτό στους μαθητές μου.



ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:


  1. Ρυθμική και Οργανική Συνοδεία:  
         

            τσι   κι           τσι    κι                       χτυπήματα εναλλάξ στους μηρούς - μαράκες.

  
          τσε                    λα                              2 παλαμάκια - κασετίνα.

                                         τέντωμα χεριών μπροστά - πιατίνια.   
           τσο

  χοροπήδημα - χειροτύμπανο.

        ρομ                   πομ                  πομ

   
       2. Κίνηση:
 
       Πάνω στην κούνια κάτσανε - αιώρηση χεριών πέρα δώθε.

       τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσό - ηχηρές κινήσεις (βλ. ρυθμική συνοδεία).

       τέσσερα μαύρα μάτια - χέρια στη μέση και λύγισμα γονάτων σαν ελαφρό κάθισμα.

       ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ - χοροπήδηματα (ρυθμικά) κάνοντας μια κυκλική στροφή.

     
    Αφού διδάξουμε το τραγούδι και τα παιδιά (ιδανικά) έχουν μάθει απέξω τους στίχους του τραγουδιού (χωρίς να είναι απαραίτητο, αφού με την επανάληψη και τις κινήσεις θα το μάθουν σιγά σιγά). Προχωράμε στην επίδειξη των κινήσεων. Το ημικύκλιο θεωρώ ότι είναι η ιδανική τοποθέτηση έτσι ώστε να τα παιδιά να έχουν καλή οπτική  και να μπορούν να σας μιμηθούν εύκολα.
   Στη συνέχεια κάνουμε τα παιδιά ζευγάρια και τους ζητάμε να κάνουν τις κινήσεις που μόλις έμαθαν μαζί με το ζευγάρι τους.

Ζευγάρια:

Πάνω στην κούνια κάτσανε - τα παιδια πιάνουν τα χέρια του ζευγαριού τους και τα αιωρούν πέρα δώθε.

τσίκι τσίκι τσέλα τσίκι τσίκι τσόηχηρές κινήσεις (στη συλλαβή "τσο", τα παιδιά τεντώνουν τα χέρια τους και ενώνουν τις παλάμες με το ζευγάρι τους.

τέσσερα μαύρα μάτια -  χέρια στη μέση και λύγισμα γονάτων σαν ελαφρύ                                         κάθισμα στρίβοντας ελαφρά το σώμα τους αριστερά και δεξιά αντίθετα από το ζευγάρι τους.

ρομ πομ πομ καλέ ρομ πομ πομ - χοροπήδηματα (ρυθμικά) κάνοντας μια κυκλική στροφή.

 Κύκλος:

   Φτιάχνετε δύο ομόκεντρους κύκλους (βάλτε τα παιδιά σε τρενάκι και τοποθετήστε τα σε κύκλο), έναν εσωτερικό και έναν εξωτερικό. Τα παιδιά του εσωτερικού κύκλου θα κοιτάνε προς τα έξω και τα παιδιά του εσωτερικού κύκλου θα κοιτάνε προς τα μέσα. Με αυτό τον τρόπο θα γίνουν πάλι ζευγάρια (κάθε ζευγάρι θα αποτελείται από ένα παιδί τους εσωτερικού κύκλου και ένα του εξωτερικού).
   Τα παιδιά τραγουδούν και κάνουν τις κινήσεις όπως πριν με τα ζευγάρια με μόνη διαφορά ότι στο τελευταίο ρομ πομ πομ κάθε στροφής τα παιδιά του εξωτερικού κύκλου κάνουν ένα ελαφρύ πήδημα προς τα δεξιά. Με αυτό τον τρόπο τα ζευγάρια αλλάζουν πολύ απλά αλλά εντυπωσιακά.

Μπορείτε να δείτε την πορεία διδασκαλίας στο βίντεο πατώντας στον παρακάτω σύνδεσμο προχωρώντας στο χρόνο 1:05:05: http://opencourses.uom.gr/courses/mousikhs-episthmhs-kai-texnhs/1015-moysikh-paidagogikh-iii/enothtes/1021-h-kinhsh-sto-mathhma-ths-moysikhs-drasthriothtes

Τέλος μπορείτε να χωρίσετε τα παιδιά σε 3 ομάδες: α) Την ομάδα που θα τραγουδά β) την ομάδα που θα χορεύει με βάση τις κινήσεις  και γ) την ομάδα που θα συνοδεύει με κρουστά όργανα.


Πηγές:

Στάμου Λ., Μουσική Παιδαγωγική και Διδακτική Μεθοδολογία της Μουσικής, Σεμιναριακές Σημειώσεις και Υποστηρικτικό Υλικό, Θεσσαλονίκη 2008.

http://www.pi-schools.gr/books/dimotiko/mous_anth_a_st/dask/s_1_200.pdf. (σ.37).


Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Δραστηριότητες για βρέφη (12-18 μηνών)

Το μικρό σας έχει αρχίσει να κινείται πολύ περισσότερο και να εκφράζεται. Έτσι είναι γεμάτο ενθουσιασμό και μερικές φορές γεμάτο πείσμα! Μάθετε ποια παιχνίδια του προσφέρουν στήριξη για τα πρώτα του βήματα, δίνοντάς του την απαραίτητη αυτοπεποίθηση. Υπάρχουν παιχνίδια και δραστηριότητες που θα βοηθήσουν το μωρό σας να πάρει ιδέες και να μάθει να ανταποκρίνεται στους γύρω του κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού.



Τι μπορεί να κάνει σε αυτή την ηλικία;


1) Το παιδί σας μπορεί πια να περπατάει και αισθάνεται περήφανο για αυτό 2) Του αρέσει να απασχολεί τον εαυτό του και να εξερευνεί τα πάντα 3) Μπορεί να ενώνει ιδέες διαμορφώνοντας ένα βασικό σχέδιο 4) Δείχνει την αγάπη του με αγκαλίτσες, φιλάκια και χαμογελάκια 5) Μπορεί να βάζει και να βγάζει αντικείμενα μέσα και έξω από ένα κουτί 6} Αρχίζει να αντιδρά στα αντικείμενα με τον κατάλληλο τρόπο - για παράδειγμα, αγκαλιάζει το αρκουδάκι του 7) Του αρέσει να μιμείται εσάς όταν κάνετε δουλειές του σπιτιού.
Απολαύστε ώρες ξέγνοιαστου και δημιουργικού παιχνιδ…

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΙΣ ΝΟΤΕΣ ΣΤΟ ΠΕΝΤΑΓΡΑΜΜΟ

1.Διδακτικός στόχος:
·Να γνωρίσουν ακουστικά και να μπορούν να διαχωρίσουν τους ψηλούς και χαμηλούς ήχους.·Να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με το πεντάγραμμο και το κλειδί του ΣΟΛ.·Να μάθουν να ονομάζουν τις νότες.·Να μπορούν να συνδέουν κάθε νότα με συγκεκριμένο χρώμα.·Να ξεχωρίζουν τις γραμμές από τα διαστήματα και να μπορούν να αναγνωρίζουν τις νότες πάνω στο πεντάγραμμο.

2.Σκοπός:
·Να γίνει ορισμός της λέξης «νότα».·Οι μαθητές να καταστούν ικανοί να κατανοήσουν τη χρησιμότητα του γραπτού κώδικα σε μια «γλώσσα».·Να μπορούν να αναγνωρίσουν ήχους και να τους διαφοροποιήσουν ανάλογα με το τονικό τους ύψος.·Να γίνει γνωριμία με τη μουσική σημειογραφία.

3.Διδακτική προσέγγιση:
·  Άτυπη μουσική εκπαίδευση (μουσικοκινητικές δραστηριότητες, μουσικά παιχνίδια).·Τυπική μουσική εκπαίδευση (πεντάγραμμο, κλειδί ΣΟΛ και αναγνώριση νοτών πάνω σε αυτό).

4.Διαθεματική προσέγγιση:
·Σύνδεση με το μάθημα της γλώσσας, των εικαστικών, της φυσικής αγωγής.
5 .Μέσα διδασκαλίας-υλικά:
·Πιάνο ή αρμόνιο·Πίνακας και μαρκαδ…

Μουσική Παιδαγωγική (Open Courses)

Ψάχνοντας το διαδίκτυο για ιδέες και άλλα θέματα πάνω στη Μουσική Παιδαγωγική, "έπεσα" πάνω σε αυτά τα πολύ ενδιαφέροντα open courses του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, με εισηγήτρια την καθηγήτρια του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης, Λήδα Στάμου. Προσωπικά τα βίντεο που παραθέτω παρακάτω, τα θεωρώ εξαιρετικά επιμορφωτικά και διδακτικά προς όλους όσοι ασχολούνται με το μάθημα της Μουσικής Αγωγής και σας προτείνω να τα παρακολουθήσετε.
Η κίνηση στο μάθημα της μουσικήςΕξοικείωση με τους τρόπους με τους οποίους η κίνηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο μάθημα της μουσικής για την κατανόηση μουσικών φαινομένων και εννοιών και για την ανάπτυξη των μουσικών ικανοτήτων των μαθητών.
http://opencourses.uom.gr/courses/mousikhs-episthmhs-kai-texnhs/1015-moysikh-paidagogikh-iii/enothtes/1020-h-kinhsh-sto-mathhma-ths-moysikhs?vid=2667&vtp=720
Η κίνηση στο μάθημα της μουσικής – ΔραστηριότητεςΔραστηριότητες κίνησης στο μάθημα της μουσικής τοποθετημένες αναπτυξιακά. Βιωματικές εμπειρίες και …