Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

ΤΡΑΓΟΥΔΩΝΤΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ

ΟρισμόςΣτη μουσική ορολογία, ο κανόνας αποτελεί σύνθεση, στην οποία μια κύρια μελωδία ακολουθείται με χρονική διαφορά (διαφορά φάσης ενός ογδόου, τετάρτου, ενός μέτρου κλπ) από άλλες φωνές μέσω μίμησης. Η αρχική φωνή που έχει και την κύρια μελωδία ονομάζεται οδηγός - στα λατινικά dux ή proposta, ενώ οι υπόλοιπες φωνές που ακολουθούν ονομάζονται ακόλουθοι - λατ. comes ή riposta. Η μίμηση αυτή καθεαυτή πρέπει να είναι είτε πανομοιότυπη της κύριας μελωδίας, είτε παραλλαγή αυτής. Γνωστό παράδειγμα κανόνα αποτελεί το γαλλικό παιδικό τραγούδι "Frère Jacques", ενώ από το ρεπερτόριο της κλασικής μουσικής ξεχωρίζει ο Κανόνας του Γερμανού συνθέτη Johann Pachelbel.
                                                                       FRERE JACQUES




                                                     PACHELBEL ΚΑΝΟΝΑΣ ΣΕ ΡΕ ΜΕΙΖΟΝΑ



ΣΤΟΧΟΙ/ΣΚΟΠΟΙ:

  • Οι μαθητές να γνωρίσουν τον "κανόνα" ως είδος μουσικής σύνθεσης.
  • Να μπορούν να δώσουν τον ορισμό του μουσικού "κανόνα".
  • Να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση στη φωνή τους και να μπορούν να τραγουδούν αυτόνομα.
  • Να μπορούν να διαχωρίσουν το μονοφωνικό τραγούδι (unisono) από τo πολυφωνικό.
  • Να μάθουν να τραγουδούν δίφωνες, τρίφωνες και τετράφωνες μελωδίες.
  • Να ενδυναμωθεί η πρότερη γνώση τους σε βασικά ρυθμικά και μελωδικά στοιχεία.

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ - ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:

Προπαρασκευαστική δραστηριότητα:

Πριν διδάξετε ένα μελωδικό κανόνα, καλό θα ήταν να ξεκινήσετε με ένα ρυθμικό. Ένα μοτίβο 4/4 είναι ιδανικό για αρχή. Παρουσιάστε το στους μαθητές και ζητήστε τους να το επαναλάβουν. Μόλις έχουν εξοικειωθεί με αυτή τη δραστηριότητα τους χωρίζετε σε ομάδες και δημιουργείτε έναν πολύ απλό ρυθμικό κανόνα. Στο βιβλίο Μουσικής της Στ' Δημοτικού, περιλαμβάνεται ο παρακάτω:






















Δεν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιήσετε τύμπανα, ή για αρχή διδάξετέ τον με body percussion (κρουστά σώματος). Επίσης δεν είναι απαραίτητο (ειδικά αν πρόκειται για μαθητές μικρότερης ηλικίας) να τους παρουσιάσετε τη ρυθμική παρτιτούρα.  Χρησιμοποιήστε τη μέθοδο της αλληλοδιδακτικής (μίμηση).

Εκμάθηση μελωδικού κανόνα:

Ξεκινήστε με έναν πολύ απλό μελωδικό κανόνα, που το πιθανότερο η μελωδία του να είναι οικεία στα αυτιά τους. Η καμπάνα του χωριού μας (Frère Jacques) αποτελεί μια από τις πιο γνωστές παιδικές μελωδίες (βρίσκεται στο βιβλίο του εκπαιδευτικού της Β' Δημοτικού):





  1. Τραγουδήστε πρώτα τη μελωδία ολόκληρη με τους μαθητές σας και ιδανικά συνοδέψτε το τραγούδι σας με κινήσεις.
  2.  Έπειτα "σπάστε" την σε φράσεις για καλύτερη κατανόηση και αποστήθιση. 
  3. Στη συνέχεια ζητείστε από τους μαθητές σας να τραγουδήσουν το τραγούδι a capella και χωρίς τη δική σας βοήθεια. Αν καταφέρουν να τραγουδήσουν τη μελωδία σωστά τονικά, τότε οι μαθητές είναι έτοιμοι για το επόμενο βήμα.
  4. Ζητήστε τους να τραγουδήσουν για ακόμη μια φορά το τραγούδι, προειδοποιείστε τους ότι κατά τη διάρκεια που εκείνοι θα τραγουδούν, εσείς θα κάνετε κάτι διαφορετικό (χωρίς να το προσδιορίσετε) και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να μπερδευτούν.
  5. Μόλις τραγουδήσουν την 2η φράση (την ακούς πως χτυπά), εσείς ξεκινήστε από την αρχή (Η καμπάνα του χωριού μας). Με αυτό τον τρόπο θα εισάγετε για πρώτη φορά την έννοια της διφωνίας και της αρμονικής συνήχησης. Το πιθανότερο είναι ότι την πρώτη φορά που θα επιχειρήσετε κάτι τέτοιο, οι μαθητές σας να σταματήσουν να τραγουδούν καθώς θα έχουν μπερδευτεί. Θα χρειαστούν αρκετές προσπάθειες για να επιτύχετε ένα ικανοποιητικό ηχητικό αποτέλεσμα. Συνήθως τα παιδιά το βλέπουν ως πρόκληση και είναι αρκετά ενθουσιώδη. Στην περίπτωση όμως που βλέπετε ότι δυσανασχετούν μην επιμείνετε και γυρίστε σε προηγούμενες δραστηριότητες ή κάντε κάτι άλλο εντελώς διαφορετικό.
  6. Στη συνέχεια χωρίστε τους σε δύο ομάδες, εσείς σε ρόλο μαέστρου - καθοδηγητή, δίνετε το σήμα πότε ξεκινά η πρώτη και πότε η δεύτερη ομάδα, καθώς και πόσες φορές θα τραγουδήσουν το τραγούδι. Μόλις σας ικανοποιήσει το ηχητικό αποτέλεσμα χωρίστε τους σε 3 ομάδες και τέλος σε 4 ακολουθώντας πάντα την ίδια πορεία διδασκαλίας. Δεν είναι απαραίτητο να φτάσετε μέχρι τις 4 ομάδες, μπορείτε να σταματήσετε σε όποιο σημείο κρίνετε εσείς αρκετό (ανάλογα την ηλικία και το γνωστικό επίπεδό τους).
  7. Συζητήστε τις εντυπώσεις τους και καθοδηγήστε (αν χρειαστεί) τη συζήτηση γύρω από τις μελωδικές φράσεις και τη ρυθμική δομή του τραγουδιού.
  8. Αν στην τάξη σας διαθέτετε μελωδικά κρουστά (μεταλλόφωνα, ξυλόφωνα, μελωδικές μπάρες - chime bars και boomwhackers), μπορείτε να δημιουργήσετε ένα μελωδικό ostinato (νότες ντο, μι και σολ ή συγχορδία Ντο (C) μείζονα), για να συνοδεύσετε τον κανόνα.
Μπορείτε να διδάξετε με την ίδια πορεία διδασκαλίας όποιο κανόνα εσείς επιθυμείτε (με μόνη διαφορά την εναρμόνιση και μελωδική συνοδεία - σε περίπτωση που ο κανόνας δεν είναι γραμμένος στην κλίμακα της Ντο+).

Στο βιβλίο της Γ' και Δ' Δημοτικού προτείνεται ο κανόνας "Viva la musica"





Στο βιβλίο της Ε' Δημοτικού υπάρχει ο παρακάτω κανόνας: 




Οι "κανόνες" που προτείνονται παραπάνω είναι ενδεικτικοί. Υπάρχει μια πληθώρα επιλογών και μπορείτε να βρείτε ελεύθερα στο διαδίκτυο παρτιτούρες και ηχητικά αποσπάσματα.

ΠΗΓΕΣ:
http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CE%BD%CF%8C%CE%BD%CE%B1%CF%82_(%CE%BC%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AE)

https://www.tes.co.uk/teaching-resource/unit-17-exploring-rounds-bring-it-all-together-6078166

http://www.makingmusicfun.net/htm/f_mmf_music_library/rhythm_go_round.htm

http://www.nightheron.com/trees_activityguidethegardenround.html

http://lessonplanspage.com/musicartlacicomposearound912-htm/

http://www.pi-schools.gr/books/dimotiko/music_st/math/Math_41_50.pdf

http://www.pi-schools.gr/books/dimotiko/mousiki_b/dask_1_156.pdf

http://www.pi-schools.gr/books/dimotiko/music_e/math/math_19_38.pdf

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Δραστηριότητες για βρέφη (12-18 μηνών)

Το μικρό σας έχει αρχίσει να κινείται πολύ περισσότερο και να εκφράζεται. Έτσι είναι γεμάτο ενθουσιασμό και μερικές φορές γεμάτο πείσμα! Μάθετε ποια παιχνίδια του προσφέρουν στήριξη για τα πρώτα του βήματα, δίνοντάς του την απαραίτητη αυτοπεποίθηση. Υπάρχουν παιχνίδια και δραστηριότητες που θα βοηθήσουν το μωρό σας να πάρει ιδέες και να μάθει να ανταποκρίνεται στους γύρω του κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού.



Τι μπορεί να κάνει σε αυτή την ηλικία;


1) Το παιδί σας μπορεί πια να περπατάει και αισθάνεται περήφανο για αυτό 2) Του αρέσει να απασχολεί τον εαυτό του και να εξερευνεί τα πάντα 3) Μπορεί να ενώνει ιδέες διαμορφώνοντας ένα βασικό σχέδιο 4) Δείχνει την αγάπη του με αγκαλίτσες, φιλάκια και χαμογελάκια 5) Μπορεί να βάζει και να βγάζει αντικείμενα μέσα και έξω από ένα κουτί 6} Αρχίζει να αντιδρά στα αντικείμενα με τον κατάλληλο τρόπο - για παράδειγμα, αγκαλιάζει το αρκουδάκι του 7) Του αρέσει να μιμείται εσάς όταν κάνετε δουλειές του σπιτιού.
Απολαύστε ώρες ξέγνοιαστου και δημιουργικού παιχνιδ…

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΙΣ ΝΟΤΕΣ ΣΤΟ ΠΕΝΤΑΓΡΑΜΜΟ

1.Διδακτικός στόχος:
·Να γνωρίσουν ακουστικά και να μπορούν να διαχωρίσουν τους ψηλούς και χαμηλούς ήχους.·Να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με το πεντάγραμμο και το κλειδί του ΣΟΛ.·Να μάθουν να ονομάζουν τις νότες.·Να μπορούν να συνδέουν κάθε νότα με συγκεκριμένο χρώμα.·Να ξεχωρίζουν τις γραμμές από τα διαστήματα και να μπορούν να αναγνωρίζουν τις νότες πάνω στο πεντάγραμμο.

2.Σκοπός:
·Να γίνει ορισμός της λέξης «νότα».·Οι μαθητές να καταστούν ικανοί να κατανοήσουν τη χρησιμότητα του γραπτού κώδικα σε μια «γλώσσα».·Να μπορούν να αναγνωρίσουν ήχους και να τους διαφοροποιήσουν ανάλογα με το τονικό τους ύψος.·Να γίνει γνωριμία με τη μουσική σημειογραφία.

3.Διδακτική προσέγγιση:
·  Άτυπη μουσική εκπαίδευση (μουσικοκινητικές δραστηριότητες, μουσικά παιχνίδια).·Τυπική μουσική εκπαίδευση (πεντάγραμμο, κλειδί ΣΟΛ και αναγνώριση νοτών πάνω σε αυτό).

4.Διαθεματική προσέγγιση:
·Σύνδεση με το μάθημα της γλώσσας, των εικαστικών, της φυσικής αγωγής.
5 .Μέσα διδασκαλίας-υλικά:
·Πιάνο ή αρμόνιο·Πίνακας και μαρκαδ…

Μουσική Παιδαγωγική (Open Courses)

Ψάχνοντας το διαδίκτυο για ιδέες και άλλα θέματα πάνω στη Μουσική Παιδαγωγική, "έπεσα" πάνω σε αυτά τα πολύ ενδιαφέροντα open courses του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, με εισηγήτρια την καθηγήτρια του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης, Λήδα Στάμου. Προσωπικά τα βίντεο που παραθέτω παρακάτω, τα θεωρώ εξαιρετικά επιμορφωτικά και διδακτικά προς όλους όσοι ασχολούνται με το μάθημα της Μουσικής Αγωγής και σας προτείνω να τα παρακολουθήσετε.
Η κίνηση στο μάθημα της μουσικήςΕξοικείωση με τους τρόπους με τους οποίους η κίνηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο μάθημα της μουσικής για την κατανόηση μουσικών φαινομένων και εννοιών και για την ανάπτυξη των μουσικών ικανοτήτων των μαθητών.
http://opencourses.uom.gr/courses/mousikhs-episthmhs-kai-texnhs/1015-moysikh-paidagogikh-iii/enothtes/1020-h-kinhsh-sto-mathhma-ths-moysikhs?vid=2667&vtp=720
Η κίνηση στο μάθημα της μουσικής – ΔραστηριότητεςΔραστηριότητες κίνησης στο μάθημα της μουσικής τοποθετημένες αναπτυξιακά. Βιωματικές εμπειρίες και …