Η ελληνική μουσική δημιουργία του 20ου αιώνα χαρακτηρίζεται από μια συναρπαστική μετάβαση: από την προσπάθεια θεμελίωσης μιας "Εθνικής Σχολής" (που γεφυρώνει την παράδοση με τη δυτική ρομαντική φόρμα) προς την πλήρη ενσωμάτωση και πρωτοπορία στα σύγχρονα, μεταπολεμικά ευρωπαϊκά ρεύματα. Ακολουθεί ένα χρονοδιάγραμμα με τους κυριότερους σταθμούς και τους συνθέτες που σφράγισαν αυτόν τον αιώνα, χωρισμένο στις τρεις μεγάλες δημιουργικές περιόδους. 1. Η Εθνική Σχολή (Αρχές αιώνα έως τον Μεσοπόλεμο) Η περίοδος αυτή κυριαρχείται από το όραμα της δημιουργίας μιας αυθεντικής ελληνικής λόγιας μουσικής, με έντονη χρήση δημοτικών μελωδιών, βυζαντινών τρόπων και ιστορικών θεμάτων. Μανώλης Καλομοίρης (1883 – 1962) 1908 - Θεωρείται ο ιδρυτής της Εθνικής Σχολής. Το 1908 δημοσιεύει το ιστορικό μανιφέστο του στο πρόγραμμα συναυλίας του στο Ωδείο Αθηνών, θέτοντας ως στόχο τη δημιουργία μιας μουσικής που να χτίζεται πάνω στα δημοτικά μας τραγούδια. Μάριος Βάρβογλης (1885 – 1967) 1910 - 1930 - Σ...

Ο αμερικανικός μοντερνισμός στη μουσική του 20ου αιώνα δεν ήταν απλώς μια προσπάθεια των Αμερικανών να "αντιγράψουν" τους Ευρωπαίους πρωτοπόρους (όπως τον Schoenberg ή τον Stravinsky). Ήταν μια εκρηκτική αναζήτηση για μια αυθεντική εθνική ταυτότητα , που συνδύαζε τον πειραματισμό με την ωμή ενέργεια της νέας ηπείρου. Ας δούμε τους βασικούς πυλώνες αυτής της περιόδου: 1. Charles Ives: Ο "Πατέρας" του Αμερικανικού Μοντερνισμού Ο Ives ήταν μια μοναδική περίπτωση. Την ημέρα πουλούσε ασφάλειες και το βράδυ έγραφε μουσική που ήταν δεκαετίες μπροστά από την εποχή της. Τεχνικές: Χρησιμοποίησε πολυτονικότητα, πολυρρυθμία και "ηχητικά κολάζ". Φιλοσοφία: Ενσωμάτωνε εκκλησιαστικούς ύμνους, εμβατήρια και λαϊκά τραγούδια, δημιουργώντας ένα ηχητικό τοπίο που έμοιαζε με την καθημερινή ζωή στην Αμερική: χαοτική, ζωντανή και απρόβλεπτη. 2. Η Γέφυρα με την Jazz: George Gershwin Ο Gershwin κατάφερε το ακατόρθωτο για την εποχή: να φέρει τη "μουσική του δρόμου" (Jaz...

Το μουσικοπαιδαγωγικό σύστημα του Zoltán Kodály αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της μουσικής εκπαίδευσης παγκοσμίως. Η φιλοσοφία του βασίζεται στην πεποίθηση ότι η μουσική παιδεία είναι δικαίωμα όλων και πρέπει να ξεκινά από την προσχολική ηλικία, χρησιμοποιώντας το πιο άμεσο «όργανο» που διαθέτει ο άνθρωπος: τη φωνή . Κεντρικό εργαλείο σε αυτή τη μέθοδο είναι οι φωνομιμικές χειρονομίες του John Curwen , οι οποίες μετατρέπουν τους αφηρημένους ήχους σε συγκεκριμένες οπτικοκινητικές αναπαραστάσεις. 1. Οι Φωνομιμικές Χειρονομίες Curwen Οι χειρονομίες Curwen δίνουν μια φυσική «θέση» σε κάθε νότα της κλίμακας στον χώρο. Κάθε βαθμίδα του σολφέζ (Do, Re, Mi...) αντιστοιχεί σε ένα συγκεκριμένο σχήμα του χεριού και μια συγκεκριμένη ύψος σε σχέση με το σώμα του παιδιού. Αυτές οι κινήσεις δεν είναι τυχαίες· αντικατοπτρίζουν τη λειτουργικότητα των νοτών. Για παράδειγμα, η χειρονομία για το "Ti" (η προσαγωγός νότα) δείχνει προς τα πάνω, υποδηλώνοντας την τάση της να καταλ...

 

O Erik Satie δεν θεωρείται αυστηρά «νεοκλασικιστής» με την παραδοσιακή έννοια του όρου (όπως χαρακτηρίζεται, για παράδειγμα, ο Igor Stravinsky στη μέση περίοδο της καριέρας του ή ο Paul Hindemith). Ωστόσο, αν αφήσουμε εντελώς στην άκρη την επιρροή του στην "Ομάδα των Έξι" (Les Six), ο Satie θεωρείται ο απόλυτος προπομπός, ο καταλύτης και ο πνευματικός πατέρας των αισθητικών αρχών πάνω στις οποίες χτίστηκε το ρεύμα του νεοκλασικισμού. Για να κατανοήσουμε τη σχέση του με το ρεύμα, πρέπει να δούμε γιατί η μουσική του λειτούργησε ως το «έδαφος» για να ανθίσει ο νεοκλασικισμός: 1. Η αποθέωση της "Οικονομίας" και της Σαφήνειας Ο νεοκλασικισμός γεννήθηκε ως αντίδραση στις υπερβολές του ύστερου Ρομαντισμού (π.χ. τα τεράστια και φορτισμένα έργα του Wagner) και του Εξπρεσιονισμού. Ο Satie εφάρμοσε αυτή την αντίδραση πολύ πριν γίνει οργανωμένο ρεύμα. Η μουσική του χαρακτηριζόταν από ακραία οικονομία μέσων, διαφάνεια, καθαρότητα και απουσία περιττών στολιδιών. 2. Το έργο ...

Το γουρουνάκι μουσικός :  ένα εκπαιδευτικό σενάριο με δράσεις Θεατρικής και Μουσικής Αγωγής   Το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό σενάριο δημιουργήθηκε από κοινού από εμένα (Σταυρουλάκη Αναστασία) και τον συνάδελφο δάσκαλο Παντελή Ιωακειμίδη . Συμπεριλήφθηκε στο περιοδικό "Μουσική Εκπαίδευση"  τ. 22 (2012). Επιχειρείται ο σχεδιασμός ενός συνόλου δράσεων με την συνδρομή των τεχνικών της δραματικής-μουσικής  έκφρασης, που θα καλλιεργούν δεσμούς αλληλεγγύης μεταξύ των συμμετεχόντων. Το θέμα μας εντάσσεται στο γνωστικό αντικείμενο “Γλώσσα Β΄ Δημοτικού”, αλλά η επεξεργασία του περιλαμβάνει και άλλες γνωστικές περιοχές του Προγράμματος Σπουδών, όπως: Θεατρική Αγωγή, Μουσική Αγωγή, Εικαστικά, Μελέτη Περιβάλλοντος, Ευέλικτη Ζώνη κ.α. Το σενάριο αυτό απευθύνεται σε μαθητές Β’  Δημοτικού (7-8 ετών) και συνδέει το παραμύθι διαθεματικά με άλλα γνωστικά αντικείμενα του Α.Π.Σ. του δημοτικού σχολείου. Συγχρόνως αυτό υποστηρίζει τη μαθησιακή διαδικασία με την παιδαγωγική αξιοποίη...